Homilies on the Gospel of John

Ab eo quod scriptum est, Et præteriens vidit bominem Mecum a nalivitale; usque ad id, Nunc vero dicitis, Quia videmus : peccatum vestrum manet. Cap. II.

i. De homine quem Dominus Jesus illuminavit, qui cæcus natos fuit, prolixa lectio recitala est: quam si universam pertractare conemur, pro sui dignitate, sicut valemus, singula considerantes, DOn sufficit dies. Proinde peto et admoneo Charitatem veslranl, ut in iis quæ aperta sunt, sermonem nostrum non requiratis : nam nimis longum erit in singulis immorari. Breviter ergo cæci hujus illuminati commendo mysteriuDl. Ea quippc qu:e feeit Dominus noster Jesus Christus stupenda atque miranda, et opera et verba sunt : opera, quia facta sunt; verba, quia signa sunt. Si ergo quid significet hoc quod tactum est cogitemus, genus humanum est iste cæcus : hæc enim caecitas contigit in primo homine per peccatum, de quo omnes originem duximus, non solam mortis, sed etiam iniquitatis. Si enim cæcitas est infidelitas, et illuminatio fides; quem fidelem quando venit Christus invenit ? Quandoquidem Apostolus iratus in gente Prophetarum dicit: Fuimus et nos aliquando natura filii iræ, sicut et cæteri (Eplaes. I, 3). Si filii iræ, filii vindictæ, filii pœnæ, filii gc. hennæ. Quomodo natura, nisi quia peccante primo pro natura inolevit? Si vitium pro homine , vitium natura inolevit, secundum mentem omnis homo cæcus natus est. Si enim videt, non opus habet ductore; si opus habet ductore et illuminatore, cæcus est ergo- a nativitate.

2. Venit Dominus : quid fecit ? Magnum mysterium commendavit. Exspuit in terram, de saliva sua lutum fecit : quia Verbum caro factum est (loan. I, 14). Et inunxit oCulos cæci. Inunctus erat, ct nodum videbat. Misit illum ad piscinam qua? vocatur Siloc. Pertinuit autem ad Evangelistam commendare nobis nomen hujus piscinæ; et ait, Quod interpretatur MissUB. Jam quis sit missus agnoscitis : nisi enim ille fuisset missus, nemo nostrum esset ab iniquitate dimissus. Lavit ergo oculos ill ea piscina quæ interpretatur Missus , bapti- latus est in Christo. Si ergo quando eum in seipso quodammodo baptizavit, tunc illuminavit; quando inunxit, fortasse catechumenum fecit. Potest quidem aliter atque aliter tanti sacramenti exponi profunditas et pertractari ! : sed hoc suMciat Charitati vestræ; audistis grande mysterium. interroga hominem, Christianus es? Respondet tibi, Non sum, si Paganus est aut Judæus. Si autem dixerit, Sum; adhuc quaeris ab eo , Catechumenus, an fidelis? Si respullderit, Oate- chumenus; inunctus est, nondum totus. Sed unde inunctus? Quære, et respondet ; quære ab illo in quem credat : eo ipso quo catechumenus est, dicit, In Chri- smm. Ecce modo loquor et fidelibus et catechumenis. Quid dixi de sputo et lato? Quia Verbum caro factum est. Hoc et catechumeni audiunt : sed non eis suflicit ad quod inuncti sunt; festinent ad lavaerum, si lumen inquirunt.

3. Jam ergo propter quasdam in hac ipsa lectione quæstiones, verba Uomini et ipsius universæ lectionis percurramus potius quam tractemus. Exiens vidit Ac- minem cæcum : non utcumque cæcum, sed, a nativitate. Et interrogaverunt eum discipuli ejus : Rabbi. Scitis Rabbi quin magister est. Magistrum appellabant, quia discere desiderabant : quæstionem quippe Domino proposuerunt tanquam magistro, Quis peccavit, hic, an parentes ejus, ut cæcus nasceretur? Respondit Jesus : Nēque hic peecnril, neque parentes ejus, lit cæcus nasceretur. Quid est quod dixit? SI nullus homo sine peccato, numqaid parentes hujus cæci sine pec! cato erant? Numquid ipse vel sine originali peccato natus erat, vel vivendo nihil addiderat? An qnia oculos clausos habehat, concupiscentiæ minime vigi- labant 2? Quanta mala committunt cæci !A quo malo abstinet mens mala, etiam clausis oculis ? Non pote rot videre, sed noverat cogitare, et forte concupiscere aliquid quod cæcus non posset implere, Bed in corda judicari a eordis perscrutatore. Si ergo et parentes ejus habuerunt peccatum, et iste habuit peccatum; quare Dominus dixit, Neque lae peccavit, neque parentes ejus : nisi ad rem de qua interrogatus est, tel cæcus nasceretur ? Habebant enim peccatum parentes 1 In plerisque Mss., aliter atque aliter ratio tanti sacra- menti exponi et pertractavi profunditas. 2 Sic omnes prope At editi, vigilabat. ejus, sed non ipso peccato factum est ut caecus nasceretur. Si ergo non peccato factum est parentum ut cæcus nasceretur, quare natus est ? Audi magi- strum docentem : quærit credentem, ut faciat intelli- gentem. Ipse causam dicit quare ille cæcus sit natus : Neque hic peccavit, inquit, neque parentes ejus : sed ut manifestentur opera Dei in illo.

4. Deinde quid sequitur? Me oportet operari opera ejus qui misit me. Ecce est ille missus in quo faciem lavit cæcus. Et videte quid dixerit, Me oportet opernri opera ejus gui misit me, donee dies est. Memento te quomodo universam gloriam illi dat de quo est: quia ille habet flium qui de illu sit, ipse non habet de quo sit. Sed quare dixisti, Domine, donec dita est? Audi quare. Venit I nox quando nemo potest operari. Nec tu, Domine? Itane tantum valebit not illa, lit noc tu possis in ea operari, cujus opus nox est? Puto enim, Domine Jesu, imo non poto, sed credo atque confirmo te iui fuisse, quando dixit Deus, Fiat lux; et jacta eat lux (Gen. , 3). Si enim Verbo fecit, per te fecit: et idco dictum est, Omnia per ipsum jacta sunt, et sine ipso jactum eat nihil (loan. I, 3). Divisit Della inter lucem et tenebras ; lucem vocavit dima, et tenebras vocavit noctem (Gen. I, 4, 5).

5. Quae est illa nox, quæ cum venerit, nemo poterit operari? Audi quid sit dies, et tunc intelliges quae sit nex. Unde sumus audituri quisnam sit dies iste? Ipse dicat: Quamdiu in hoc mundo sum, lux sum mundi. Ecce ipse est dies. Lavet oculos cæcus in die, ut videat diem. Quamdiu,. inquit, in mundo sum, lux sum mundi. Ergo nescio quae nox erit, quando ibi Chri- .tus non crit; ideo nemo poterit operari. Restat in- quirere, fratres mei, patienter accipite inquirentem me: vobiscum quæro, vobiscum inveniam a quo quæro. Constat, exprossum ac definitum est, diem comlnemo- rasse Dominum boc loco scipsum, id est lumen mundi : Qurndiu, inquit, sum itE hoc mundo, lux luna mundi. Ergo ipse opemlUP. Quamdiu est autem in boc mundo? Putamus euro, fratres, luisse hic tunc, et modo non hic esse? Si ergo hoc putamus, jam ergo post ascensum Domini facta est nox ista metuenda, ubi nemo possit operari : si post ascensum Donnini facta est nox ista, unde Apostoli tanta operati sum? Numquid ista nox erat, quando Spiritus sanctus veniens, et omnes qui in uno loco erant adimplens, dcdit eis loqui omnium gentium linguis (Act. II, 1-6) ? Numquid nox erat quando claudus ille ad verbum Netri salvus eHectus est, into ad verbum Domini habi- tantis in Petro (Id. III, 6-8) ? Numquid nox eral quando transeuntibus discipulis ægri cum lectulis ponebantur, utvel umbra transeuntium tangerentur (Id. v, 15)? Dommus autem cum hic esset, nerninem transiens umbra sua salvum fecit: sed ipse discipulis dixerat, Majora horum facietis (Joan. XIV, 12). Dixerat quidcm Dominus, Majora horum facietis: sed nun se extollat caro et sanguis; audiat dicentem, Sine me nihil polestis jacere (Id. xv, 5).

6. Quid igitur ? quid dicemus de nocte ista ? Quando t Mss.r,,plerique, .' emet, erit, quando nemo potcrit operari? Nox ista impiorum erit : nox ista eorum crit quibus in line dicetur, Ile n ignem æternum, gui paratus eat diabulo ct ange/is ejus. Sed nox dicta est, non flamma, non ignis. Andi quia et nox est. De quodam servo dicit, Ligute illi matus et pedes, et projicile eum ill tenebras exteriores (Matth. XXII, 13), Operetur ergo homo dum vivit, lie illa noctc præveniatur, ubi nemu possit operari. Modo est ut operetur fides per dilectionem : et si modo operamur, hic est dies, hic est Christus. Audi prolllit- tentem, et ne arbitreris absentem. Ipse dixit, Ecce ego vobiscum sum. Quamdiu? Non sit in nobis sollici. tudo qui vivimus : si fieri posset, de hac etiam voce posteros qui futuri sunt, securissimos faceremus. Ecce, inquit, ego vobiscum sum usque in consummatio- Rem sæculi (Id. XXVIII, 20). Dies iste qui circuitu solia hujus impletur, paucas horas habet, dies praesentiae Christi usque in consummationem sæculi extenditur. Post resurrectionem vero vivorum et morutorum, cum positis ad dexteram dixerit, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum, positis aciem ad sini- sLram dixerit, Ite in ignem æternum, gui paratus esc diabolo et atlgeli, ejus (Id. xxv, 34, 41) : ibi erit nox ubi nemo potest operari, sed recipere quod operatus est. Aliudest tempus operationis, aliud receptionis: cnim Dominus unicuique secundum opera sua reddet ( Id. XVI, i7 ). Cum vivis, fac, si facturus cs : erit euim tunc nox valida, quae involvat impios. Sed et modo omnis infidelis, quando moriMur, illa nocte suscipttur : non est ut illic aliquid operetur. In illa nocle dives ardebat, et stillam aquae de digito pauperis requirebat : dolebat, angebatur, fatebatur, nee ei subveniebaLur; et conatus est benefacere. Ait cnim Abrahae : Pater Abraham, mille Lazarum ad fratres meos, ut dicat illis quid hic agalur, ne et ipsi veniant in hunc locutis tormentorum (Luc. xvi, 24-28). 0 infelix! quando vivebas, tunc erat tempus operandi; modo jam in nocte es, in qna nemo possit operari.

7. « Hæc cum dixisset, exspuit in terram, et fecit lutum ex sputo, et linivit lutum super oculus ejus, ct dixit ei: Vade, et lava in natatoria Siloe » (quod interpretatur Missus). « Abiit ergo, et lavit, et venit videns. » Haec quia manifesta sunt, transeamus.

8. « Itaque vicini, et qui videbant eum prius quia mendicus erat, dicebant : Nonne hic est qui sedebat, et mendicabat? Alii dicebant, Quia hie est : alii, Nequaquam, sed similis est ejus. v Aperti oculi vultum mutaverant. « Ille dicebat, Quia ego sum. » Vox grata, ne damnarolur ingrata. « Dicebant ergo ei : Quomodo aperti sunt oculi tui ? Respondit : Ille homo qui dicitur Jesus, lutum fecit, et unxit oculos meos, et dixit mihi, Vade ad natatoriam Siloe, et lava. Et abii, et lavi, et vidi. » Ecce annuntiator factus est gratiæ ; ccce evangelizat, confitetur villeRs. Caecus ille confi- lebalur, et cor impiorum frangebatur1 ; quia non habebant in corde, quod jam ille habebat in facie. Dixerunt ei : Ubi eat illequi tibi aper uit oculos? Ait: Nescio. In bis verbis animus ipsius adhuc inuncto similis ! in duobus Mss., stringebatur. erat, nondum videnti. Sic ponamus, fratres, Prædicat, et illam inunctionem in animo habuerit. tanquam nescit quem prædicat.

9. « Adducunt cum ad Pharisaeos, qui cæcus fuerat. Erat autem sabbatum quando lutum fecit Jesus, et aperuit oculus ejus. Iterum ergo interrogabant eum Pharisæi quomodo vidisset. Ille autem dixit eis : Lutum posuit mihi super oculos, et lavi, et video. Dicebant ergo ex Pharisæis quidam. » Non omnes, quidam : jam enim inungebantur quidam. Quid ergo dicebant, nec videntes, nec inuncti? Non est hic homo a Deo, qui sabbatum enim custodit. Ipse potius custodiebat, qui sine peccato erat. Sabbatum enim spirituale1 hoc est, non habere peccatum. Denique, fratres, hoc admonet Deus, quando commendat sabbatum : Omne opus servile non facietis ( Levit. XXIII, 8). Hæc sunt verba Dei sabbatum commendantis : Omne opus servile non facietis. Jam superiores lectiones interrogate, quid sit opus servile (Tract. 20, n. 2); et Dominum audite, Omnis qui facit peccatum, servus est peccati (Joan. VIII, 34). Sed isti nec videntes, ut dixi, nec inuncti, sabbatum carnaliter observabant, spiritualiter violabant. Alii dicebant : Quomodo potest homo pecçator hæc signa facere? Ecce sunt inuncti. Et schisma erat in eis. Dies ille diviserat inter lucem et tenebras. Dicunt ergo cæco iterum : Tu quid dicis de eo gui aperuit oculos tuos? Quid de illo sentis? quid existimas? quid judicas? Quærebant quemadmodum homini calumniarentur, ut de synagoga pelleretur, sed a Christo inveniretur. Sed ille constanter quod sentiebat expressit. Ait enim : Quia proplleta eat. Adhuc quidem inunctus in corde, nondum Dei Filium conOLetur, nec mentitur tamen. Ipse enim Dominus de seipso ait: Non eat propheta sine hOllors, nisi in patria aua (Matth. XIII, 5i).ergo Judæi de illo quia cae-

10. c Non crediderunt cus fuisset et vidisset, donec vocarent parentes ejus qui viderat : » ill est, qui cæcus fuerat, et viderat. « Et intcrrogaverunt eos, dicentes : Hic est filius re- sLer, quem vos dicitis qnia cæcus natus est? quomodo ergo nunc videt? Responderunt eis parentes ejus, et dixerunt : Scimus quia Inc est filius noster, et quia cæcus natus ast : quomodo autem nunc videat nescimus ; aut quis ejus aperuit oculos, nos nescimus. Et dixerunt : Ipsum interrogate, aetatem habet, ipse de se loquatur. » Filius quidem noster est, sed juste co- geremur loqui pro infante, quia ipse pro se loqui non posset : olim loquitur, modo videt; cæcum a nativitate novimus, loquentem olim scimus, videntem modo videmus : ipsum interrogate, ut instruamini ; quid nobis calumniamini? Hæc dixerunt parenlea ejus, quia limebant Judæos. Jam enim conspiravernt Judæi, ut si quis eum confiteretur Christum, extra synagogam fierel. Jam non erat malum fieri extra synagogam. Illi ex- pellebant, sed Christus excipiebat. Propterea parentes cjus dixerunt, Quia ætatem habet, ipsum interrogate.

11. Vocaverunt ergo rursum hominem qui fuerat cæcus, et dixerunt ei : Da gloriam Deo. Quid cst, Da gloriam 1 In aliquot Mss., spiritualiter. Deo? Nega quod accepisti. Hoc, plane non est gloriam Deo dare, sed Deum potius blasphemare Da, inquiunt, gloriam Deo. Nos scimus quia hic homo peccator est. Dixit ergo ille : Si peccator est, nescio ; uram scio, quia cæcus ClUn essenJ, modo video. Dixerunt erga illi : Quid feci: tibi? quomodo aperuit tibi oculos? Et ille jam stoma chans adversus duritiam Judæorum , et ex caeco vi- deus, non ferens cæcos, respondit eis : Dixi jam vobis. et alldislis; quid iterum vultis audire? Numquid et vos valtis discipuli eju. fieri? Quid est , Numquid et vos, nisi, quia ego jam sum? Numquid et noa vultis ? Jam ' video, sed non invideo.

i 12. Maledixerunt ei, et dixerunt : Tu discipulus ejus sis. Tale malcdictum super nos, et super filios nostros, Maledictum enim est, si cor discutias, non si verba perpendas. Noa autem Moysi discipuli sumus : noa scimus quia Moysi loculu. eat Deul, istum autem nescimus unde ait. Utinam sciretis quia Moysi locutus eat Deus; sciretis quia per Moysen praedicatus est Deus. Habetis enim Dominum dicentem, Si credereti. Moysi, crederetis et mihi ; de me enim ille scripsit (Joan. v, 46). hane sequimini servum, et dorsum ponitis contr Dominum? Sed nec servum sequimini; nam per illum ad Dominum duceremini.

i 3. Respondit ille homo, et dixit eis : In hoc mirabile eat, quia vos neaciti, unde sit, et aperuit oculos meos. Scimus autem quia peccatores Deus non audit; sed si quis Dei cultor est, et voluntatem ejus facit, hunc exau. dit. Adhuc inunctus loquitur. Nam et peccatores exaudit Deus. Si enim peccatores Deus non exandi- ret, frustra ille Publicanus oculos in terram demittens et pectus suum percutiens diceret, Domine: propitias esto mihi peccatori. Et ista confessio meruit justificationem, quomodo iste cæcus illuminationem. A sæculo non eat auditum quia aperuit quia oculos ceci nati. Nisi esset hic a Deo, non poterat facere quidquam. Libere, constanter, veraciter. Hæc enim quæ facta sunt a Domino, a quo fierent nisi a Deo? Aut quando a dixi- pulis talia fierent, nisi in eis Dominus habitaret?

14. Responderunt, et dixerunt ei : In peccatis natus. es totus. Totus quid est? Cum oculis clausis. Sed qui aperuit oculos, salvat et totum : ipse dabit ad dexLe. ram resurrectionem, qui in facie dedit illumillatio- nem 1. In peccatis totus nata es, et tu doces nos? Et ejecerunt eum foras. Ipsi illum magistrum fecerunt, ipsi ut discerent toties interrogaverunt, et ingrati docentem projecerunt.

15. Sed quod dixi jam dudum, fratres, pellunt, excipit Dominus : magis enim quia expulsus est, christianus factus est. Audivit Jesus quia ejecerua, cum foras, et cum invenisset eum dixit ei : Tu credis in Fi- tium Dei 1 Modo lavat faciem cordis. Respondit ille, et ait, quasi adhuc inunctus, Quia est, Domine, ut credam in eum 1 Et dixit ti Jesus : Et vidisti eum, et gui loquitur tecuJJI, ipse eat. Missus eat ille, iste lavans faciem in Siloe, quod interpretatur Missus. Denique jam facie lota cordis et mundata conscientia, agnoscens eum non filium hominis lanlulo, quod ante crediderat, sed jam I oaunes Mss., ill (aciem.pdil illuminationem. Filium Dei qui carnem susceperat, ait : Credo , Domine. Parum est, Credo; vis videre qualem credat? Procidens adoravit eun.

6. Et dixit ei Jesus. Modo dies ille est, inter lucem et tenebras discernens. In judicium ego in hunc mundum veni, ut qui non vident , videant ; et qui vident, cæci fiant. Quid est hoe, Domine? Magnam quæstionem fessis intulisti : sed erige vires nostras, ut possimus intelligere quod dixisti. Venisti ut qui non vident, videant : recte, quia lumen es; recte, quia dies es; recte, quia de tenebris liberas : hoc omnis anima accipit, omnis intelligit. Quid est hoc quod sequitur, Et qui vident, cæci fiant ? Ergone Quia venisti, cæci fient qui videbant? Audi quid sequitur, et fortassis intel- liges.

17. Commoti sunt ergo verbis istis quidam ex Pha- risæis , et dixerunt ei : Numquid et noa cæci sumus ? Audi jam haberetisquid est quod movebat, Et qui vident, caeci fiant. Dixit eis Jesus : Si cæci essetis, non ipsa peccatum. Si cæci peccatum. Cum sit cæcitas essetis, id est, si vos cæcos adverteretis, si vos cæcos diceretis, e1 ad medicum curreretis ; Ii ergo ita cæci essetis, nan haberetis peccatum : quia veni ego auferre ' peccatum. Nanc "ro dicitis, Quia videmus : peccatum , vestrum manet. Quare? Quia dicendo, Videmus, medicam DOli quaeritis, in cæcitate vestra remanetis. Hoc est ergo quod paulo ante non intellexeramus quod ait, Ego veni, III qui nou rident, videant : quid est, ut gui non lident, videant ? Qui se non videre oonfitentur, et medicum quaerunt, ut videant. Et qui uident, cæci fiant : quid est, qui vident, cæci fiant 1 Qui se putant videte, et medicum non quaerunt, in sua cæcitate permaneaot. Ergo istam discretionem vocavit judicium, cum ait , In judicium veni in hunc mundum , quo discernit eausam credentium et confitentium a superbis, ae videre putantibus, et ideo gravius excaecatis ; tabquam dixerit ei peccator confitens et medicum quærens, Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta (Psal. XLII, i) : illorum scilicet qui dicent, Videmus, et eorum peccatum manet. Non autem illud judicium jam intulit mundo, quo de vivis et mortuis in fine sæculi judicabit. Secundum hoc enim dixerat, Ego non judico quemquam (Joan. VIII, 15) : quomiam prins venit, nen utjudicet mundum, sed ut salvetur mundus pet ipsum (Id. III, i7).