De Vita et Moribus clericorum suorum, II (b).

1. Forma vivendi coenobitarum in Actibus Apostolorum descripfa. Charitati vestræ laodic de nobis ipsis sermo reddendus est. Qnod enim ait Apostolus, spectaculum facti sumus mundo et Angelis et hominibus (I Cor. IV, 9). Qui nos amant, quærunt quod laudent in nobis : qui autem nos oderunt, detrahunt nobis. Nos autem in utroque medio constituti, adjuvanle Domino Deo nostro, etvitam et famam nostram sic custodire debemus, ut non erubescant de detractoribus laudatores. Quomodo autem vivere velimus, quomodo Deo propitio jam vivamus, quamvis de Scriptura sancia multi novcritis, tamen ad com memorandos vos, ipsa de libro Actuum Apostolorum vtbis lectio recitabitur, ut videatis ubi descripta sit forma quam desidcramus implere. Dum ergo recitatar, vos intentissimos volo, ut post ejus recitationem, quod institui loquar, Deo donante, intentioni vestræ. (Et Lazarus diaconus legit : ) « Cum orassent, motus est locus in quo erant congregati, et impleti sunt omnes Spiritu sancto, et loqucbantur verbum Dei cum fiducia omni volenti 1.Multitudinis autem credentium erat anima una et cor unum : et nemo eorum quai possidebat, dicebat aliquid suum esse, sed erant illis omnia communia. Et virtute magna reddebant Apostoli testimonium rcsurrectionis Domini Jesu : gratiaque magna erat super oinnes illos. Neque enim quisquam egens erat inter illos. Quotquot enim possessores prædiorum vel domorum erant, vendenles afferebant pretia illorum, et ponebant ante pedes Apostolorum. Distribuebatur autem unicuique prout cuique opus erat » (Act. IV, 31-35). (Cumque Lazarus diaconus recitasset, et episcopo codicem tradidisset; Augustinus episcopus dixit:) Et ego legere volo. Plus enim me delectat hujus verbi esse lectorem, quam verbi mei disputatorem. i Cum orassent, motus I Editi, volenti credere. Abest, credere, a manuscriptis. * Emendatus ad omnes MSS. et Edd. in sermone precedenli modo designatos. (a) Alias, de Diversis 50. (b) In Carthaginensi synodo anni 525 a;;pellatiu> « de eloribus clericorum secundus liber. tu Landerici autem ti BerLefridi Privilegio, « libri de Gradibus ecclesasticis* vo- - cantur i)demts<.i sermones, puta quod hic Augustinus clericorum singulos gradus percurrat, et II. I) dicat, a sic euim ad eos gradatim asoendere volui. » est locus in quo erant congregati, et impleti sunt omnes Spiritu sancto, et loquebantur verbum Dei cuin fiducia omni volenti. Multitudinis autem credentiuin crat anima una et cor unum : et nemo eorum quae possidcbat, dicebat aliquid suum esse, sed erant illis omnia communia. Et virtute magna reddebant Apostoli testiinonium resurrectionis Domini Jesu : gratiaque magna erat super omnes illos. Neque enim quisquam egens erat inter illos. Quotquot enim possessores prædiorum vel domorum erant, vendentes afferebant pretia eorum , et ponebant ante pedes Apostolorum. Distribuebatur autem unicuique prout cuique opus erat. a (Cumque episcopus legisset, dixit:)

2. Unde Augustino visum est de suorum clericorum vita apud plebem agere. Audistis quid velimus : orate ut possimus. Contigit autcm quædam necessitas, ut hæc diligentius agerem : quoniam, sicut jam nostis, presbyter in nostra societate constitutus, quali societali perhibet testimonium lectio, quam modo, cum recitaremus, audistis, moriens testamentum fecit, quia habuit unde faceret. Rrat quod diceret suum, cum in ea societate viveret, ubi nemini licebat dicere aliquid suum, sed essent illis omnia communia. Si quis dilector et laudator noster apud detractorem nostrum prædicaret istam societatem, et diceret, Cum episcopo Augustino sic vivunt omnes cohabitatores ejus, quomodo scriptum est in Actibus Apostolorum : continuo ille detractor caput movens,dentem promovens , diccret, Ita vere sic ibi vivitur, quomodo tu dicis? Quare mentiris? Quare falsa laude honoras indignos? Nonne ibi modo in eorum societate positus presbyter testamentum fecit, et quod habuit quomodo voluit disposuit, et reliquit Certe omnia ibi sunt communia ? certe nemo dicit aliquid suum ? Sub his verbis quid agcret laudator meus ? Nonne os cjus quasi plumbo oppilaret ille detractor? Nonne illum laudasse popniterct? Nonne reverentia perfusus et illius sermone confusus, vel nobis vel testa tori illi malediceret ? Hæc fuit necessitas, ut ad istam diligentiam veniremus.

3. Clerici omnes Augustini in proposito paupertatis constantes inventi. VaU ns diaconus, Patricius subdiaconus. Nuntio ergo vobis unde gaudeatis. Omnes fratres et clericos mens, qui mccum habitant, presbyteros, diaconos, subdiaconos, et Patricium nepotem ineum, tales inveni, quales desideravi. Sed qui de sua qualicumque paupertate, quod statuerant, nondum fecerunt, hi duo sunt, Valens diaconus, et paulo ante dictus nepos meus subdiaconus ; sed matris vita impediebat, quia inde vivebat. Exspectabatur in illo etiam legitimrc aetatis accessus, ut quod faceret , firmissime laceret. Nondum autcm fecit, quia ipsos agellos habet cum suo fratre communes, et sub indiviso eos possident. Si autem divisi fuerint, eos cupit' Ecclesiæ conferre, ut inde alantur qui sunt in proposito sanctitatis, quousque in hac vita degunt. ' Mss., sic autem cupit eos; omisso, divisi fuerint. Et paulo infra, loco, Adhuc autem mancipia suni, halbent, Hax mtem numcipia M<M<. Scriptum est enim, et hoc Apostolus loquitur, Qui autem suis, et maxime domesticis, non providet, fidem denegat, et eat infideli deterior (I Tim. v, 8). Adhuc autem mancipia sunt ei similiter cum fratre commu. nia, nondum divisa. Disponit ea manumittere; non potest antequam dividantur. Quid enim ad quem pertineat, adhuc ignorat. Ad ipsum sane, quia major est, pertinet divisio; et ad fratrem ejus electio. Et ipse frater ejus Deo servit, subdiaconus est cum sancto fratremeoet coepiscopo Severo in Ecclesia Milevitana. Hoc agitur, hoc sine dilatione peragendum est, ut illi servuli dividantur, manumittantur, et sic det Ecclesix, ut eorum excipiat alimentum. Nepos autem meus ex quo conversus est, et mecum esse coepit, impediebatur et ipse aliquid de agellulis suis agere invita usufructuaria matre sua I, quæ hoc anno defuncta est. Inter ipsum et sorores ejus 2 sunt quaedam in Christi adjutorio cito finienda : ut et ipse faciat quod servum Dei decet, quod ipsa professio, et ista exigit lectio.

4. Faustinus diaconus. Diaconus Faustinus, sicut pene omnes nostis, hic de militia saeculi ad monasterium conversus est : hic baptizatus, inde diaconus ordinatus. Sed quia exiguum est quod videtur possidere, sicut jurisperiti loquuntur, jure, non corpore (a) reliquerat illud, et ab ejus fratribus tenebatur. Nunquain inde cogitavit ex quo conversus est, nec ipse aliquid quæsivit a fratribus suis, nec ab illo est aliquid quæsitum. Modo quia ventum est ad hunc articulum temporis, cum consilio meo divisit ipsam rem : et dimidiam donavit fratribus suis, dimidiam Ecclesiæ pauperi in loco eodem constitutae.

6. Severus diaconus cæcus. Diaconus Severus sub qua Dei disciplina et flagello sit, nostis: lumen tamcn non perdidit menlis. Unam domum hic emerat propter matrem et sororem suam, quas de sua patria huc desiderabat adducere. Emerat autem non sua pecunia, quam non habebat; sed ex collatione rcligiosorum virorum, quos mihi quærenti etiam nominans indicavit. Dc ipsa a non possum dicere quid fecerit, aut quid disponat, nisi quia totum et ipse in mea posuit voluntate, ut quidquid ipse vellem, hoc inde fieret. Sed habet quasdam causas cum matre sua, quarum causarum me judicem posuit; ut cum illae causæ fuerint terminatæ, flat de ipsa domo quod ego voluero. Quid autem velle potero Deo regente, nisi quod justitia jubet, et pietas postulat? Habet eliam in patria sua aliquos agellos : disponit eos sic distribuere, ut etiain illic in illo loco positae pauperi largiatur Ecclesiæ.

6. Hipponensis diaconus. Diaconus Hipponensis homo pauper est, quid alicui conferat, non babet: tamen de laboribus suis antequam esset clericus emerat aliquos servulos, hodie illos in conspectu vestro manumissurus est episcopalibus Gestis. s Mss., usufruetuario matris lue: omissa voce, inviia. ' Sic Mss. et Aquisgranense concilium. At editi, ei sonh rem eju*. * Mss., ne ipso. (a) Forte vorjiorf, Mon jwt.

7. Eradius diaconus. Diaconus Eraclius ante vestros oculos versatur ; opera ejus lucent coram oculis vestris. De opere ejus et expensa pecunia memoriam sancti Martyris habemus (a). De pecunia sua emit etiam possessionem ex consilio meo : nam ipsam pecuniam volebat per manus meas erogari, sicut mihi placerct. Ego si pccuniæ avidus essem, aut necessitates meas ipsas,. quas pro pauperibus habeo, in hac causa plus curarem, pecuniam aeciperem. Quare, diciL aliquis? Quia possessio illa qux ab illo empta et Ecclesiæ donata est, adhuc nihil prestat Ecclesiæ. Minus enim habebat ad pretium, etquia mutuatus fuerat. hoc de ejus adhuc fructibus reddit. Homo sum senex, quantus mihi de illa possessione potest fructus acccdcre?Numquidpromitto mihi tot annos esse victurum, donec suum pretium illa persolvat ? Quod ergo vix diu partibus reddit, de proximo haberem totum, si accipere voluissem. Non feci, aliud attendi. Fatcor caim vobis, et ipsa suspecta mihi adhuc ætas ejus fuit, et verebar ne forte, ut sunt homines, matri ejus hec displiceret; et diceret inductum a me fuisse adolescentem, ut bona ejus paterna consumerem , et eum egentem relinquerem. Ideo volui ejus pecuniam in illa possessione servari; ut si aliquid, quod Deus avertat, aliter quam volumus,evenisset, redderetur villa 1ne culparetur episcopi fama. Scio enim quantum vobis sit fama mea necessaria : nam mihi sufficit conscientia mea. Emit etiam spatium ab ista postea ecclesia 2notum vobis, et sua pecunia ædificavit domum. Et hoc nostis. Ante paucos dies priusquam sermonem de hac re haberem vobiscum, eam donavit Ecclesiæ. Exspectabat enim ut eam perficeret, et perrectam donaret. Fabricandi autem domum necessitas illi nulla crat, nisi quia cogitavit matrem suam huc esse venturam. Si autcm venisset, in re filii sui habitaret : modo si venerit, in opere filii sui habitabit. Testimonium ei perhibeo, pauper reman- Rit : sed in charitatis possessione I permansit. Aliqui servuli ei reliqui fuerant, jam quidem in monasterio viventes, quos tamen Gestis ecclesiasticis manumissurus est hodie. Nemo ergo dicat, Dives est: nemo existimet, nemo male loquatur, nemo se ipsum vel animam suam suis dentihus laniet. Pecuniam nullam habet servatam : utinam qnam debet restituat.

8. Subdiaconi. Cæteri, id est, subdiaconi, pauperes sunt, Den propitio, misericordiam Dei exspectant. Unde ipsi faciant non habent : nullas habentes facultates, finierunt mundi cupiditates. Vivunt nobiscum in societate communi: nemo eos distinguit ab illis qui aliquid attulerunt. Charitatis unitas præponenda est terrenæ commodo hæreditatis. ' "" " ' sic Mss. et Aquisgranense concilium. At editi, redderetur illa. * MSS., ab ista postera ecclesia. a Sic Mss. et Aquisgranense concilium. At DUm., profesaione. Lov., promissione. (a) Stephani forte collocandis reliquus, quae r.on multo ante anuum 42j in Africam allatæ sunt, frdificaiam. sic sermo faulo post Epiphaniam habitus, ad initium anni 4ad pertinebit. Fraclium porro, de quo hic loquitur, factum poStea presbyterum AuguMinus suum in episcopatu successotun aesignavit anno 42G, die 26 sep tcm!>ris, ex etist. 213.

9. De presbyteris. Restant presbyteri. Sic enim ad ens gradatim ascendere volui. Cito dixerim, pauperes Dei sunt. Nihil ad domum societatis nostræ attulerunt, nisi ipsam, qua nihil charius cst, charitatem. Verumtamen quoniam scio natos fuisse rumores do divitiis ipsorum, non a ine ad aliquid compellendi, sed vobis meo sermone purgandi sunt.

10. Leporius presbyter. Vobis dico, qui forte nescilis (nam vestrum plurimi sciunt), presbyterum Leporium , quamvis sarculi natalibus clarum , ct apud suos honestissimo loco natum , tamen jam Deo servientem, cunctis qua: habebat relictis, inopem suscepi; non quia nihil habuit, sed quia jam feccrat quod leclio ista persuadet. Hic non fecit, sed nos scimus et ubi fecit. Unitas Christi et Ecclesiae una est Ubicuntque fecit opus bonum , pertinet el ad nos, si congaudeamus 2. Hortus est unus ubi nostis ;ihi monasterium suis constituit , quia et ipsi Dcoserviunt, Ille hortus ad Ecclos am non pertinet, nec ad ipsum. El ad quem, dixcrit aliquis? Ad illud quod ibi est monasterium. Sed quod verum est , usque ad hoe tempus curam pro illis itagerebat, ut sumpticulos, quibus sustentantur, apud se haberet. et eis ipse, ut videbatur, impenderet. Sed ne propter hoc darelup locus hominibus, suspiciones suas rodentibus, et ventrem non implentibus, hoc placuit et mihi et ips:, ut sic se illi transigant, quasi iste jam de sæculo exierit. Numquid enim cum obierit ipse, illis dispen- salurus est aliquid ? Melius est ut videat illos ihi beno conversantes, et regente Deo in disciplina Christi sic viventes, ut de illis lanlummodo gaudeat, non corum necessitatibus occupctur. Pecuniam non habet, quam suam dicere possit : habebat xenodochium ædificandum, quod modo vidctis ædificatum. Ego illi injunxi. ego jussi. Obtemperavit mihi libentissime, et sicut videtis, opcralus est, quomodo meo jussui etiam basilicam ad ocio Martyres fabricavit, de his quæ per vos Deus donavit. Cœepit enim de pecunia quan data erat Ecclesiæ propter xenodochium, et cum coopissel xdificare, ut sunt religiosi desiderantes opera sua in coelo scribi, adjuvcrunt prout quisque voluit, et fabricavit. Opus ante oculos habemus : omnis homo quid factum sit videt. De pecunia , quia non habet, mihi credant, dentem compescant , non frangant. Emerat de ipsa pecunia xenodochii quamdam domum in Carraria, quam sibi existimabat propter lapides profuturam ; sed lapides ejus domns fabricrc necessarii non fuerunt, quoniam aliunde provisi sunt. Domus ergo ipsa sic remansit, pensionem præstat ; sed Ecclesiæ , non preshytero. Nemo amplius dicat : In domum presbyteri, ante domum presbyteri, ad domum presbyteri. Ecce ubi cst domus presbyteri , ubi est domus mea, ibi est domus presbyteri : alihi non habet domum; sed ubicumque a habet Deum. -

11. Lis inter Januarii filios, sponte finita. Quid am- I Mss., rmtas Chriti est, Ecclesia tflili est. * Ita in Mss. et in concilio carthaginensi. In ..diUs autem et in Aquisgranensi concilio, III sibi congaudeamus. ' edm , nisi ubicumquc. i.onge vefius Mss., sed nj. cumque. PATROL. XXXIX. (Cinquantf.) pfius quonriiis ? Nisi quia me illud memini eliam promisisse, ut ad vos perferrem quid egissem inter duos, fratrem videlicet et sororem, filios Januarii presbyteri, quia orta inter illos fuerat controversia pecuniaria : sed tamen, sicut inter fratres, salva, Beo propitio, charitate. Promiseram ergo audire, ut inter illos quidquid esset, judicando finirem. Paravcram me judicem : sed antequam judicarem, ipsi undc judicaturus fueram, finierunt. Non inveni unde judicarem, sed unde lætarer. Acquieverunt omnino concorditer voluntati mese et consilio meo , ut pares essent in pecunia, quam reliquit pater eorum, Ecclesia renuntiante.

12. Obtrectatorum calumniæ sine rixa refellendæ. Post sermonem meum locuturi sunt homines; sed et quodlibet homines loquantur , qualicumque aura flante, perducetur inde aliquid ad aures meas. Et si fuerit tale, ut sit iterum necesse nos purgare, reapondebo detractoribus , respondebo maledicis , respondcbo incredulis , non nobis credentibus prepositis suis 1, ut potero, respondebo quod Dommus dederit: interim modo non est necesse, quia nihil forte dicturi sunt. Qui nos amant, libere gaudebunt : qui nos oderunt, tacite dolebunt. Tamen si linguas exercuerint, audient, Deo propitio, vobiscum responsionero nicam, non litem meam. Non enim homines nominaturus sum et dicturus , Ille hoc dixit, iste sic detraxit, cum fortasse etiam ad me falsa, quia et hoc potest fieri, perferantur. Verumtamen quascumque perlata fuerint, si oportere videbitur, loquar inde Charitati vestræ. Ante oculos vestros volo sit vita nostra. Scio quia quærentes licentiam male faciendi, quærunt sibi exempla male viventium , et multos infamant, ut socios invenisse videantur. Ideo quod nostrum est, fecimus : plus quid faciamus, non habemus. Ante oculus vestros sumus. Nullius aliquid desidcramus, nisi bona opera vestra.

13. In communem usum cedere vult, quæ clericis suis offeruntur a fidelibus. Augustini modestia. Et vos exhortor, fratres mei, si aliquid vultis clericis dare, sciatis quia non debetis quasi vitia eorum fovcre contra me. Omnibus offerte quod vultis , offerte de voluntate vestra. Quod commune erit, distribuetur unicuique sicut cuique opus crit. Gazophylacium attendite , et omnes habebimus. Valde me delectat, si ipsum fuerit præsepe nostrum, ut nos simus jumenta Dei, vos ager Dei. Ncmo det byrrhum, vel lineam tunicam , seu aliquid , nisi in commune 2 : de com- 5 sic MSS. At editi, non vobis credentibus presbyteris suis. * codices manuscripti, xenio det byrrhum, lineam turacam, nisi in commune; omisso, vel, et, seu aliquid. Pyrrhum hic legi volebat Erasmus, pileum rubrum ej .iscopo usitalum interpretatus in censura ad neg. Aug., tom. 1. sed verius omnino lihri editi et manuscripti habent, byrrhum. Quod niclujnenLiiDi nonnullis clericale est aut episcopale, aliis vcro coJnmunius quoddam. usuque etiani apud f.ro.anos vnllare. Auguslinns supra, in sermone tG!, cap. 10, n. 10, de femina ad amasium suum : < ll a dixerit, Nolo haheas « talem byrrhum, nonhabet. » Messianus in Caesarii Viia, n. 9, ipseque fapsarius in suo Testamento amicularis b.yrrhi sui meminit. Byrrhus aihus dictus eliam est, quo mduebantur recens baptizati, apud Grego:-ium p''p:)m, ab.7 ind 2, epist. 5. muni accipio et milii ipsi, cum sciam commune me habere velle quidquid habeo. Nolo talia offerat Sanctitas vestra, quibus ego solus quasi decentius mar; ofleratmihi, verbi gratia; byrrhum pretiosum : forte decet episcopum , quamvis non deceat Augustinum, id est, hominem pauperem , de pauperibus natum. Modo dicturi sunt homines quia inveni pretiosas vestes, quas non potuissem habere vel in domo patris mci, vel in illa sæculari professione mea. Non decet: talem debeo habere, qualem possum, si non habuerit, fratri meo dare. Qualem potest habere preshyter, qualem potest habere decenter diaconus et subdiaconus, talem volo accipere : quia in commune aocipio. Si qiis meliorem dederit, vendo : quod et facere soleo ; ut quando non potest vestis esse communis, pretium vestis possit esse commune. Vendo, et erogo paupcribas. Si hoc eum delectat, ut ego liabeam ; talem del, unde non erubescam. Fateor enim vobis, de pretiosa veste erubesco : quia non decot hanc professionem , hanc .admonitionem, non decet hæc membra, non decet hos canos. Etiam illud dico : si forte in nostra domo vel in nostra societate æger est aliquis, vel post ægritudinem, ut necesse sit eum ante horam prandii reficere; non prohibeo religiosos vel religiosas mittere eis quod eis videtur ut mittaNt : prandium tamen et coenam extra ncmo habcbit.

44 Clericorum albo expungendum statuit, qui paupertatis propositum violaverit. Ecce dico , audistis, audiunt: Qui habere volucriL proprium et de proprio vivere, et contra ista præcepta nostra facere, parum est ut dicam , non mecum manebit : sed ct cloricus non erit. Dixeram enim , et scio me dixisse, quod si nollent suscipere socialem vitam nostram , non illis tollerem clericatum ; sed scorsum manerent, seorsum viverent, quomodo nossent Dco viverent. Et tanen ante oculos posui, quantum malum sit a proposito cadere. Malui enim habere vel claudos 1, quam plangere mortuos. Qui enim hypocrita est, mortuus ea. Quomodo ergo quicumque voluisset extra mauere et de suo vivere , non ei tollerem clericatum : ita modo quia placuit illis, Deo propitio, socialis hæc vita , quisquis cum bypocrisi vixerit, quisquis inventus fuerit habens proprium, non illi permitto ut inde faciat testamentum, sed delebo eum de tabula clericorum. Interpellet contra me mille concilia , naviget contra me quo voluerit, sit certe ubi potuerit : adjuvabit me Deus, ut ubi ego episcopus sum, ille clericus esse non possit. Audistis, audierunt. Sed spero in Deum nostrum et misericordiam cjus, quia sicut disposilioncm meam istam hilariter acceperunt, sic eam pure fideliterque servabunt.

15. Presbyter Barnabas. Dixi aliquid suum non habere presbyteros cohabitatores meus , inter quos est et preshyter Barnabas. Sed de illo audivi quædam fuisse jactata, ante omnia quod emit villam a dilccio ct honorabili filio meo Eleusino. Hoc falsum est; 1 Fditi, caros vel "Iaudol. vox, cœcos, abest a mam- scrijtis. monasterio donavit ille, non vendidit. Ego sum testis. Quid amplius quæratis , ignoro. Ego sum testis : donavit ille , non vendidit. Sed dum non creditur donare polnissc , creditus cst vendidisse. Beatus homo, qui lam bonum opus fecit, ut non crederetur. Tamen vcl modo credite, el detractores audire libenter desinite. Jam dixi, ego sum testis. Dictum est dc illo (a) quod anno praposituræ sure pcr industriam debita fecerit, ut dum volo ego reddi debila , darem illi licentiam 1 poscendi fundum Victorianensem : tanquam dixisset milii, Ut reddam debita mea , da mihi in decem annos fundum Victorianensem. Et hoc falsum est. Sed fuit unde rumor nasceretur, fecit debita reddenda. A nobis reddita sunt partim, uude potuerunt. Remansit aliquid qnod non debebatur 1, etiam monasterio illi quod per ipsum Dens instituit. Cum ergo remansisset, coepimus quærere uude dcbitum redderemus. Ad conductionem ipsius fundi nullus accessil, nisi quadragiuta solidorum offerens pensionem. Scd vidimus fundum amplius posse . dare, ut celerius redderetur debitum ; et commisi fidei ejus, ut de ipsa conductione lucra non requirerent fratres; sed quidquid daret fundus, de ipsis fructibus imputarent ad debitum. Fide agitur. Paratus est presbyter ut alium constituam, qui de fructibus fratribus reddat '. Ex numero vestro sit aliquis, cui hæc committam; ex numero ipsorum qui ad nos talia pertulerunt. Sunt enim in vobis homines religiosi, qui eum rumorem falso reprehensum esse doluerunt, et tamen crediderunt factum. Ex ipsis ergo aliquis veniat ad nos, suscipiat possessionem, omnes fructus preliis suis fideliter vendat, ut reddi possit facilius quod dcbetur , et hodie recedit inde cura presbyteri. Locus etiam ipse, ubi monasterium constitutum est a memorato honorabili lilio meo Eleusino, ipsi presbytero Barnabæ donatus est antequam ordinaretur presbyter; in ipso loco monasterium ins:iluil. Sed tamen quia nomine ipsius donatus erat locus, mutavit instrumenta, ut nomine monasterii possideatur. De fundo Victorianensi, ego rogo, ego hortor, ego peto, ut si quis religiosus est, fide agat, et exhibeat Ecclesiæ istam operam, ut cito debitum reddam. Qnod si nomo de laicis fuerit inventus, ego præpono 4 alium, iste illuc non accedet. Quid vultis amplius? Nemo laceret servos Dei : quia non expedit lacerantibus. Servis Dei quidem merces falsis detractionibus crescit : sed crescit etiam poena detrahentibus. Non sine causa dictum cst, Gaudete et exsultate, quando detrahunt de vobis, dicentes falsa : quia merces vestra magna est in coelis (Matth. v, 11 , 12). Nolumus cum detrimento vestro magnam habere mercedem. Minus ibi habeamus, et tamen vobiscum ibi regnemus. 1 vas. carent voce, licentiam. Hac forte omissa, loco, poscendi, legenduni erat, poscenti, vel, pro annis decem. * lu ColijerLino codice sciii tum a prima manu luerat, dabatur. * Editi, deGilam reddat. At Mss. non hahcIII, debitum. 4 Editii, propono. Melius Mss., prœpono. (a) Forte, dictum cst et de illo, seilicCl Barnaha rrc.hylCip.